Armband

1907

Schakelarmband van goud (sawè boengòng keupoela) die meestal om de linkerpols gedragen wordt. Groepen van zes in een cirkel gelegde en plat aan elkaar gesoldeerde ringetjes, waarop zes kleinere ringetjes en in het midden een edelmetalen bolletje is bevestigd, vormen bloemenfiguurtjes. Door de platliggende ringetjes die de buitenbloemblaadjes vormen, zijn (verticale) ringetjes gestoken, die de bloemetjes in acht rijen van elf bloemetjes, aan elkaar verbinden. Het zo ontstane bloemenmatje is aan de korte zijde vastgemaakt aan een rijk bewerkt slot. Dit slot zorgt er tevens voor dat de armband goed om de onderarm past, doordat deze sluiting, de armband aan de kant van de hand smaller maakt dan aan de kant van de elleboog. De werking van het slot lijkt op die van een scharnier; een uitneembare pin verbindt de beide delen. Doordat de pin en de buisjes in doorsnede niet rond, maar vierkant zijn, kunnen de beide helften niet draaien ten opzichte van elkaar, en blijft het slot tijdens het dragen, mooi plat in model. Op het slot zijn figuurtjes gemaakt van vastgesoldeerde, opstaande platte reepjes edelmetaal, een techniek die "ato" heet. Deze figuurtjes zijn blad-, en bloemvormig, met ronde en spitse uiteinden. De rond gevormde blaadjes heten "on lipat" de spits uitlopende blaadjes heten "on sirong". Op de ronde bloemblaadjes liggen kleinere granulé bloemetjes. Op de slotplaat zijn drie rijen schitterende steentjes aangebracht De zetting van deze kleurloze steentjes is gevormd door een edelmetalen buisje waarin een steentje precies past. De bovenrand van dit cilindertje is boven het steentje, op enkele plaatsen naar binnen gevouwen, zodat het steentje niet uit het cilindertje kan vallen. Deze manier van zetten heet "eumpung mata" of "koe anam". Th. J. Veltman, de verzamelaar van een grote collectie sieraden uit Aceh, was Kapitein in het KNIL tijdens de Aceh-oorlog, en later ook bestuursambtenaar in Aceh. Hij was zeer geïnteresseerd in de cultuur, beheerste de taal en publiceerde hierover. Vooral de edelsmeedkunst had zijn belangstelling. Volgens hem werd in Aceh Profeet Abraham beschouwd als de schutspatroon van de goud- en zilversmeden. Hij schreef ook dat de goudsmeden van Aceh hinder ondervonden van het islamitische verbod op het afbeelden van levende wezens. Echter, de sieraden van Aceh zijn rijk gedecoreerd met bloemen en bladerranken, die islamitische ideeen over het Paradijs reflecteren. Verschillende technieken, zoals filigrain en granulatie, werden vermoedelijk in Aceh geïntroduceerd door edelsmeden uit het Ottomaanse rijk. Vanuit Aceh verspreidden deze technieken zich over Noord- en West-Sumatra.