PMa 001063 B Gent StB

Paul M.R. Maeyaert · 2021

Belgium. Oost-Vlaanderen. Gent. Sint-BaafskathedraalInv 234; NISGRAF van VIGLIUS AYTTA; einde XVIde eeuw en 1606 ; veelsoortig marmer en beschilderde en vergulde zandsteen ; in de westelijke boogopening van kapel VIII. Viglius, tweede gemijterde proost van het kapittel, had zijn graf tijdens zijn leven laten uitvoeren, vermoedelijk door Jan de Heere. Beschadigd in 1566, hersteld en opnieuw beschadigd in 1578, werd het nochtans voor gehele vernietiging gered door twee handige kerkbedienden. Twee gebeeldhouwde taferelen waren door Jan Bollaert geroofd. Gerestaureerd in 1606 in opdracht van A. Vareus, vierde proost, werd de grote marmeren deksteen van het oorspronkelijk graf aan weerszijden verkleind. Tijdens de restauratiecampagne van circa 1893-1902 was er gevaar dat het grafmonument zou verplaatst worden, hetzij in het westportaal, hetzij in de krypte. Onlangs werden de gedeelten die niet van marmer zijn beschilderd. Roodmarmeren voetstuk, waarop zwart marmeren sarkofaag, aan de voorkant belegd met rolwerk en bedekt door de gewelfde rode marmerblok waarvan sprake (170 cm x 62 cm) ; ondiepe, rondbogig afgedekte nis. De grafschriften in de niswand zijn omlijst met zandsteen waarin twee festoenen. In de lunet, ellipsvormig wapenschild van de prelaat; links en rechts, vlak rolwerk met het wapen van de Sint-Baafsheerlijkheid en de feniks, embleem van het kapittel, au naturel. Het gewelf van de nis is met caissons en druipstenen ver sierd. De nis is omlijst door twee roodmarmeren zuilen, pseudo-Toskaanse orde, op hoog voetstuk, en met horizontale kroonlijst. Te noteren dat Viglius niet in de krypte begraven is. De kist bevindt zich in de kleine ruimte onder het monument, d.i. onder de boog, binnen de dikte van de muur, tussen het peil van de kapel V111 en het peil van het transept : naar de krypte toe afgesloten door een bakstenen muurtje, naar het transept toe afgesloten door twee lage deurtjes, geplaatst tijdens vermelde restauratiecampagne. Deze kleine grafkelder is bepleisterd en beschilderd in rood en geel : ten oosten naast de dichtgemetselde opening, een rood Grieks kruis; ten noorden, het wapenschild met devies tussen twee rode kruisen; ten zuiden een kruis, en erboven een hostiekelk en een kruis; ten westen, het altaar met embleem (zie balkzool nr. 37) ; op het gewelfje nog een kruis en twee motieven, deels verborgen door ijzeren balken. De kist is omsloten door koordjes met zegel van het kapittel en tweemaal het zegel van Mgr. Stillemans. Grafschrift : S.A.G., C. Gaillard, fol. 116; HELLIN, 79; KERVY2N4-,2 9, 258-261, 264, 277; DE POTTER, 344; GOETGHEBUER, 74. M. DIRKS, Le monument funèbre de Viglius d'Aytta, in De Vrije Fries 111, 1844, 41 I ; MESSAGER, 1846, 288 ; Petite revue illustrée de l'art et de l'archéologie en Flandre I, 1900, 132; BULL. G., 1897, 64; 1902, 273-276; 1908, 176; BULL. P.C.M., 1893, 153; 1902, 37, 67. Inventaris van het Kunstpatrimonium van Oost-Vlaanderen, V: Sint-Baafskathedraal, Gent; door Dr Elisabeth Dhaenens, 1965.. Mausoleum of Viglius Aytta. End 16th century, and 1606. Marbleand gilt stone. Inv 234.